Saturday, January 3, 2015

Mos pyet se ç'ka bërë Lugina e Preshevës për Ty, por çfarë mund të bësh Ti për Luginën?!



Shkruan: Nehat Hyseni

Letër kolegut dhe mikut

I nderuari koleg dhe mik, Prof.Sami Agushi!

Së pari të uroj Gëzuar Vitin e Ri 2015! 
Njëkohësisht dua të të falemnderoj përzemërsisht për shkrimin e  mrekullueshëm në fb, që realisht është një dhurate dhe shperblim ne kete kremte nderrimi motmotesh, qe nga dhoma e nxehte ne keto nete te kristalta te dimrit dhe te ftohetit ekstrem qe na ka marrre, fale internetit dhe fb, mundemi ti shijojme dhuratat e tilla dhe bashkengjjitjen ne kete debat virtual qe ke filluar.

Se pari, dua te te them me plote gojen dhe zemren: Te lumte për shkrimin!!!

Tani, nga ky shkrim i yti, une mesova gjera te reja dhe shume te rendesishme lidhur me varrezat e vjetra, katolike, qe katerciperisht deshmojne autoktonine shqiptare ne trojet e Kosoves lindore, dmth ne Presheve, Bujanoc dhe Medvegje.
Gjithesesi, keto duhen studiuar, gjurmuar e hulumtuar dhe, mbi te gjithat, ato duhen deshmuar, shpjeguar e argumentuar me metodologjine bashkekohore dhe te arriturat shkencore. 

Kjo pune zor se mund te behet me voluntarizem, entuziazem dhe vullnet e dashuri amatoreske. Ma thote mendja se duhet diçka me teper se kaq. 
Pra, t'i bie troç! Kjo pune duhet te jete preokupim i universiteteve shqiptare ne tere Ballkanin, qe studentët, magjistrantët dhe doktorantët nga treva jone te marrin ne trajtim temat e magjistraturës dhe disertacionet e doktorateve, nga Lugina. 

Sepse, perparesia komparative e studiuesve nga Lugina eshte pakrahasueshem ne favorin tone, krahasuar me studiuesit e tjere shqiptare, meqe qasja jone "lëndës së studimit" eshte me e lehte. Na kemi qasje me te lehte ne terren, dmth ne lenden studimore, pa harxhime dhe procedura e probleme te natyrave te tjera. 

Pastaj, qasja ne arkivat serbe, eshte teme ne vete, ku kosovaret e kane shume veshtire dhe me shume veshtiresi e barriera, kurse ne e kemi lehte në të gjitha arkivat serbe.
Vetem dua ta veçoj nje fakt, qe e ilustron kete.Une gjate punimit te artikujve shkencore nga lemi i raporteve shqiptaro-serbe jam balladaquar me mungese totale te materialit dhe literatures nga kjo tematike, sepse jane marre me maune dhe hane derguar ne Serbi, ne Beograd. 
Mjerisht, as Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosoves, institutet, Arkivi i Kosoves, nuk kane (pothuajse) asgje. Ose kane teper, teper pak, vetem ajo çka mund ti ket mbetur rastesisht pa e terhequr, ose djegur e shkatërruar nga regjimi fashist i Millosheviqit.
Prandaj, ta perfundoj, sepse shkoi gjate muhabeti: duhet te bejne hulumtuesit tane. 
Asnjehere nuk kemi pasur me teper magjistrantë e doktorantë nga treva jone. Por, disi është devalvuar puna shkencore dhe ajo nuk shtrihet në studime në terren.
 Dikur temat e maturës së shkollave të mesme kishin më shumë karakter kërkimor se sa magjistraturat dhe doktoraturat e sodit, që nuk lëshohen në gjurmime në terren, por vetmjaftohen me shfletimin e literaturës së pakët që kemi, duke përdorur avantazhet e teknikës "copy-paste" dhe na dalin punimet "njëpërdoruese", që menjëherë pas mbrojtjes së tyre dhe marrjes së titullit akademik, arkivohen dhe harrohen.

Mbase, eshte koha qe perveç titujve shkencore, eshte koha edhe te studiojme e kontribuojme edhe per vetveten, duke studiuar ne terren dhe arkiva dhe ti kontribuojme edhe historiografise, arkeologjise dhe pergjithesisht shkences shqiptare.  
Sepse, derisa shkencetaret serb i kemi pritur me "pite e tatlia", duhet te bejme edhe si popull diçka me teper per veten tone.

Me kete rast dua t'i permendi disa aktivitete qe ne vitet 80-ta, atehere kur ishte monizmi, komunizmi apo socializmi, çyshdo qe e quajme, por arehere komuna financonte projekte te tilla. 
Ne ato projekte kane qene te kyçur figura emblematike te shkences e dijes gjitheshqiptare, si puna e Akademik Rexhep Ismajlit, i cili eshte anetar i Akademise Europiane te Shkence dhe Akademik Idriz Ajeti, Sabedin Ethemi, etj. Keta jane nga Lugina.

Derisa komuna komuniste e beri kete atehere, valle çfare pune bene keta "patriotat" e tanishem?!

Të falemnderoj përzemërsisht për këtë shkrim të mrekullueshëm, që realisht është një dhurate dhe shperblim ne kete kremte nderrimi motmotesh, qe nga dhoma e nxehte ne keto nete te kristalta te dimrit dhe te ftohetit ekstrem qe na ka marrre, fale internetit dhe fb, mundeni ti shijojme dhuratat e tilla dhe bashkengjjitjen ne kete debat virtual qe ke filluar.
Se pari, dua te te them me plote gojen dhe zemren: Te lumte!!!

Tani, nga ky shkrim i yti, une mesova gjera te reja dhe shume te rendesishme lidhur me varrezat e vjetra, katolike, qe katerciperisht deshmojne autoktonine shqiptare ne trojet e Kosoves lindore, dmth ne Presheve, Bujanoc dhe Medvegje.
Gjithesesi, keto duhen studiuar, gjurmuar e hulumtuar dhe, mbi te gjithat, ato duhen deshmuar, shpjeguar e argumentuar me metodologjine bashkekohore dhe te arriturat shkencore. Kjo pune zor se mund te behet me voluntarizem, entuziazem dhe vullnet e dashuri amatoreske. Ma thote mendja se duhet diçka me teper se kaq. 
Pra, t'i bie troç! Kjo pune duhet te jete preokupim i universiteteve shqiptare ne tere Ballkanin, qe studentat, magjistrantat dge doktorantat nga treva jone te marrin ne trajtim temat nga Lugina. 
Sepse, perparesia komparative e studiuesve nga Lugina eshte pakrahasueshem ne favorin tone, krahasuar me studiuesit e tjere shqiptare, meqe qasja jone eshte me e lehte. 
Na kemi qasje me te lehte ne terren, dnth ne lenden studimore, pa harxhime dhe procedura e probleme te natyrave te tjera. 

Pastaj, qasja ne arkivat serbe, eshte teme ne vete, ku kosovaret e kane shume veshtire dhe me shume veshtiresi e barriera, kurse ne e kemi lehte.
Vetem dua ta veçoj nje fakt, qe e ilustro kete. Une gjate punimit te artikujve shkencore nga lemi i raporteve shqiptaro-serbe jam balladaquar me mungese totale te materialit dhe literatures nga kjo tematike, sepse jane marre me maune dhe hane derguar ne Serbi, ne Beograd. Mjerisht, as Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosoves, institutet, Arkivi i Kosoves, nuk kane asgje. Ose kane teper, teper pak, vetem ajo çka mund ti ket mbetur rastesisht pa e terhequr.

Prandaj, ta perfundoj, sepse shkoi gjate muhabeti: duhet te bejne hulumtuesit tane. 

Asnjehere nuk kemi pasur me teper magjistranta e doktoranta nga treva jone. Mbase, eshte koha qe perveç titujve shkencore, eshte koha edhe te studiojne e kontribuojne edhe per vettveten, duke studiuar ne terren dhe arkiva dhe ti kontribuojme edhe historiografise, arkeologjise dhe pergjithesisht shkences shqiptare.  
Sepse, derisa shkencetaret serb i kemi pritur me "pite e tatlia", duhet te bejme edhe si popull diçka me teper per veten tone.

Me kete rast dua t'i permendi disa aktivitete qe ne vitet 80-ta, atehere kur ishte monizmi, komunizmi apo socializmi, çyshdo qe e quajme, por arehere komuna financonte projekte te tilla. Ne ato projekte kane qene te kyçur figura emblematike te shkences e dijes gjitheshqiptare, si puna e Akademik Rexhep Ismajlit, I cili eshte anetar i Akademise Europiabe te Shkence dhe Ak. Idriz Ajeti. Keta jane nga Lugina.
Derisa komuna komuniste e beri kete atehere, valle çfare pune bene keta "patriotat" e tanishem?!

Kontribut mund te jep çdo shqiptar qe din shkrim e lexim, apo qe gjatë jetes dhe punes ka hasur ne artefakte te ndryshme, qe t'i ruaj dhe dergoj per ti deshifruar,etj. Pra, të gjithë duhet të bëjmë diçka për vendlindjen tonë dhe të mendojmë e veprojmë sipas frymës së kolosit të politikë botërore, J. F. Kenedi: 

"Mos pyet se ç'ka bërë Lugina e Preshevës për mua, por pyet veten se çfarë mund të bësh ti realisht për Luginën!"

Me Respekt, 
Mr. Nehat Hyseni

No comments:

Post a Comment